Her Duyduğunu Söyleme

2- Hz. Ömer (ra) buyurdu k: “ Kişinin her duyduğunu ölçüp tartmadan söylemesi, yalan olarak ona yeter”

Hz. Ömer’e(ra) nispet edilen bu sözün, Peygamber Efendimizin (sav)  Hz. Ebu hureyre (ra) tarafından rivayet edilen  hadis-i şerifinin bir bölümü olduğu kaynaklarda geçmektedir. Hz. Ömer’e nispet edilen bu söz ile Peygamber Efendimizin hadisinin mana olarak aralarında fark yoktur. Sadece ifadede geçen kelimeler farklıdır. Efendimizin(sav) hadisindeki ifade” kefe bil’mer’i keziben..” şeklindedir. Hz. Ömerin sözündeki ifade ise “bihasebi’l-mer’i min’el-kezibi…” şeeklindedir.  Bu durum Hz. Ömerin sözü, onun,  hadisi lafız olarak değil, mana olarak nakletmiş olmasından kaynaklanmıştır.

Peygamber Efendimizin(sav) bu hadisini İmam Müslim Sahihinin mukaddimesinde (5) no’lu; Ebu Davud süneninde (4992) nolu; İbni Hibban da kitabında (30)  no’lu hadis olarak ebu Hureyreden rivaayet etmişlerdir.

Gerek bu hadisi şerifteki mana ve gerekse Hz Ömer’e nispet edilen sözdeki anlam şudur. Bir kimse her duyduğu sözü doğru olarak kabul edip söylememelidir. Çünkü insanlar arasında doğru söyleyenler olduğu kadar , kasten veya hatayla yalan söyleyenler de vardır. Yalan söyleyenin sözünü nakletnek yalanın yayılmasına yardım etmek ve onu desteklemektir. Yalanın yayılmasını sağlayan da – istemeyerek de olsa – elbette yalan söylemiştir ve yalancıdır.

Hasan Ersöz

10.08.2026